Tổng kết thực tiễn Tổng kết thực tiễn và kinh nghiệm

QPTD -Thứ Năm, 03/10/2013, 15:41 (GMT+7)
Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học quân sự ở Học viện Quốc phòng

Học viện Quốc phòng (HVQP) là một học viện lớn của quốc gia, Chính phủ giao cho Bộ Quốc phòng quản lý, điều hành, chỉ huy. Tuy thành lập sau một số học viện khác, nhưng HVQP đã nỗ lực vượt bậc, trưởng thành toàn diện, xứng đáng với tầm vóc là Học viện cao nhất trong hệ thống nhà trường Quân đội; trong đó, hoạt động nghiên cứu khoa học quân sự, quốc phòng tầm chiến dịch - chiến lược được Học viện luôn coi là một trong những nhiệm vụ chính trị hàng đầu.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Lễ khai giảng năm học mới
của Học viện (Ảnh: Trí Dũng/mod.gov.vn)

Hoạt động nghiên cứu khoa học của Học viện những năm qua được triển khai tương đối toàn diện, đạt những kết quả quan trọng. Đó là: thường xuyên tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, dự báo tình hình và xu thế phát triển của thế giới, khu vực và trong nước, nhất là dự báo chiến tranh, xác định các loại hình tác chiến chiến lược; cung cấp luận cứ khoa học cho Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng hoạch định chủ trương, đường lối tăng cường sức mạnh quốc phòng, kết hợp kinh tế với quốc phòng, Chiến lược bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới. Hệ thống giáo trình, tài liệu lý luận nghệ thuật quân sự Việt Nam đã được biên soạn, bổ sung những kiến thức mới, cập nhật thông tin cho việc hình thành hệ thống kiến thức, kỹ năng giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn, phù hợp với chương trình đào tạo, bảo đảm tính khoa học, tính hiện đại; đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Học viện.

Trong tương lai, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc (nếu xảy ra) sẽ là cuộc chiến tranh nhân dân chống quân xâm lược trong điều kiện tác chiến mới. Tính chất chiến tranh, đối tượng và phương pháp tác chiến, vũ khí trang bị và khả năng bảo đảm đều có sự phát triển so với chiến tranh giải phóng trước đây. Cùng với đó, vấn đề đấu tranh quốc phòng, an ninh phi truyền thống trong thời bình đã, đang diễn ra phức tạp, khó lường. Tình hình đó đặt ra yêu cầu mới, phải tiếp tục đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển nghệ thuật quân sự sát với thực tiễn. Theo đó, công tác nghiên cứu khoa học của Học viện đang tập trung thực hiện một số nội dung chủ yếu sau:

Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc và cụ thể hoá chủ trương, quan điểm của Đảng trong công tác nghiên cứu khoa học, phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam thời kỳ mới. Đây là vấn đề có tính nguyên tắc đảm bảo cho công tác nghiên cứu khoa học phát triển đúng hướng, phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam. Nội dung quán triệt phải toàn diện; trong đó, tập trung quán triệt đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân trong điều kiện mới được xác định trong Văn kiện Đại hội XI của Đảng và trong Nghị quyết 791-NQ/QUTW ngày 30-12-2012 của Quân ủy Trung ương "Về lãnh đạo công tác khoa học, công nghệ và môi trường trong quân đội đến năm 2020 và những năm tiếp theo". Nghiên cứu khoa học quân sự ở HVQP phải lấy đường lối chính trị, quân sự của Đảng, Chiến lược phát triển khoa học công nghệ, Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia làm cơ sở để phát triển khoa học; phải tăng cường nghiên cứu lý luận phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam, nghệ thuật chiến tranh nhân dân để vận dụng phù hợp trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới. Tập trung nghiên cứu và từng bước phát triển, bổ sung, hoàn thiện và cụ thể hoá Chiến lược quốc phòng, Chiến lược quân sự, xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân vững mạnh; xây dựng Quân đội nhân dân “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, chủ động ngăn ngừa và sẵn sàng đánh thắng chiến tranh kiểu mới của địch. Đồng thời, mở rộng hợp tác nghiên cứu, kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu cơ bản với nghiên cứu ứng dụng, nghiên cứu triển khai..., nghiên cứu giải quyết vấn đề cấp thiết trước mắt với cơ bản lâu dài, lý luận với thực tiễn, v.v.

Hai là, tập trung nghiên cứu phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam trong tình hình mới. Đây là nội dung quan trọng có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và là nhiệm vụ cốt lõi chủ yếu trong nghiên cứu khoa học của HVQP. Mục đích cao nhất của nghiên cứu khoa học, phát triển nghệ thuật quân sự là khám phá, phát hiện, đề xuất những nội dung mới, đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Trước hết, cần nghiên cứu dự báo xu thế phát triển của thế giới, khu vực và trong nước; các nguy cơ, thách thức tác động đến quốc phòng, quân sự; các tình huống tranh chấp, xung đột có thể xảy ra ở biên giới đất liền, trên Biển Đông...; âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch; các hình thái, phương thức tiến hành chiến tranh xâm lược của kẻ thù đối với Việt Nam... Từ đó, nghiên cứu đề xuất mục tiêu, phương châm, phương thức tiến hành chiến tranh và những giải pháp bảo đảm cho chiến tranh và nghiên cứu chỉ đạo thực hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới. Thứ hai, nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện lý luận về cơ chế vận hành trong khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố; nghệ thuật tổ chức tác chiến phòng thủ, phòng ngự biển, đảo; các vấn đề chống khủng bố, chống bạo loạn lật đổ, ly khai trong điều kiện mới. Thứ ba, nghiên cứu tính chất, đặc điểm một số cuộc chiến tranh gần đây trên thế giới và tình hình thực tiễn của Việt Nam. Cần thấy rằng: chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong tương lai là cuộc chiến tranh có sự phát triển so với trước, nhất là về đối tượng tác chiến; quy mô, thời gian, không gian, phương thức tiến hành; âm mưu, thủ đoạn, tổ chức lực lượng; đặc biệt là địch sẽ sử dụng vũ khí công nghệ cao, tác chiến điện tử mạnh, chiến tranh mạng, tiến công hoả lực đường không, tiến công đường biển, tác chiến phi trực tiếp, phi đối xứng, tác chiến liên hợp. Về ta, cũng có những phát triển mới, nhiều thuận lợi và thời cơ hơn. Đó là tiến hành chiến tranh trong điều kiện nước nhà có độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, có nhiều thành tựu quan trọng của hơn 25 năm đổi mới; có tiềm lực quốc phòng, quân sự, kinh tế phát triển, chính trị ổn định; có vị thế cao trên trường quốc tế, nhất là trong khối ASEAN; trình độ sẵn sàng chiến đấu của quân và dân ta có bước phát triển mới. Vì vậy, nghiên cứu khoa học phát triển nghệ thuật quân sự phải luôn cập nhật, phát hiện những vấn đề mới, tìm giải pháp nhằm hạn chế chỗ mạnh, khoét sâu chỗ yếu cơ bản của đối phương; phát huy tối đa chỗ mạnh, hạn chế, khắc phục chỗ yếu tạm thời của ta, kiên quyết đánh thắng địch.

Ba là, nghiên cứu khoa học, phát triển nghệ thuật quân sự cần lựa chọn nội dung trọng tâm, trọng điểm. Đặc điểm nghiên cứu khoa học, phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam mang tính đặc thù, liên quan đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, phải đầu tư nhiều nguồn lực, tốn kém kinh phí trong điều kiện nước ta còn nghèo. Vì vậy, khi chọn vấn đề nghiên cứu phải có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những nội dung cốt lõi cần thiết, bảo đảm tính khả thi, phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ huấn luyện - đào tạo của HVQP và toàn quân. Cùng với đó, tích cực nghiên cứu, đề xuất với Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng chủ trương, giải pháp xử lý tốt những tình huống mới về chính trị, quân sự, quốc phòng; nghiên cứu các loại hình chiến tranh kiểu mới, từ đó đề xuất các loại hình tác chiến chiến lược, tác chiến thời kỳ đầu chiến tranh. Về nghệ thuật quân sự, cần tập trung nghiên cứu vấn đề chiến lược chỉ đạo nghệ thuật chiến dịch và chiến đấu; các nội dung về binh chủng hợp thành, các quân chủng, binh chủng. Nghiên cứu, cung cấp những luận cứ khoa học cho việc tổ chức lực lượng Quân đội và dân quân tự vệ, huy động, huấn luyện, quản lý lực lượng dự bị động viên, công tác động viên quốc phòng... Cùng với đó, tiếp tục nghiên cứu cụ thể hóa cơ chế lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với sự nghiệp quốc phòng, quân sự, xây dựng Quân đội; cung cấp cơ sở khoa học để đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận, chống "Diễn biến hòa bình", "phi chính trị hóa" quân đội; đề xuất các chủ trương, giải pháp xây dựng Quân đội về chính trị, tinh thần, xây dựng "thế trận lòng dân" trong tình hình mới.

Học viện luôn xác định công tác nghiên cứu khoa học phải gắn chặt với giảng dạy, kịp thời phổ biến kết quả nghiên cứu và đưa vào giảng dạy. Nghiên cứu khoa học nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống tài liệu, giáo trình phục vụ huấn luyện; đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp huấn luyện phù hợp với các đối tượng, nhất là đối tượng đào tạo cấp chiến dịch - chiến lược, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh đối tượng 1 với nguyên tắc, lý luận dạy học hiện đại. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ, nhất là công nghệ thông tin phù hợp với đặc thù, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và huấn luyện đào tạo; từng bước đưa Trung tâm mô phỏng tác chiến chiến dịch - chiến lược vào hoạt động.

Bốn là, tích cực đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, cán bộ làm công tác khoa học có trình độ cao. Xuất phát từ vị trí, vai trò, tiêu chuẩn của đội ngũ làm công tác khoa học và những đặc trưng hoạt động giảng dạy, đội ngũ làm công tác khoa học phải có trình độ, năng lực toàn diện, chuyên sâu về khoa học cơ bản, khoa học chuyên ngành, đặc biệt là khoa học nghệ thuật quân sự. Vì vậy, Thường vụ Đảng ủy và Ban Giám đốc Học viện đã coi trọng công tác quy hoạch, phát triển đội ngũ làm công tác nghiên cứu khoa học, bảo đảm yêu cầu về số lượng và chất lượng; chú ý đội ngũ cán bộ khoa học trẻ, khoa học đầu ngành. Ngoài những tiêu chuẩn chung của người cán bộ, đảng viên về phẩm chất, đạo đức, bản lĩnh cách mạng..., người làm công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học quân sự phải có trình độ sau đại học và kiến thức chuyên ngành sâu, kiến thức chung rộng, biết sử dụng ngoại ngữ thành thạo để đọc, tra cứu, tham khảo tài liệu nước ngoài, có năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, thái độ trung thực và tinh thần nghiên cứu khoa học nghiêm túc, biết khai thác tốt những tri thức mới của thời đại, những thành tựu và truyền thống quân sự của dân tộc.

Năm là, đẩy mạnh công tác thông tin khoa học, kịp thời truyền tải kết quả nghiên cứu khoa học và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu. Hằng năm, Học viện được giao nghiên cứu nhiều đề tài khoa học ở các cấp và được tổ chức triển khai nghiêm túc, nên nhiều đề tài đạt chất lượng cao. Kết quả nghiên cứu khoa học đã góp phần cung cấp những luận cứ khoa học cho Đảng, Nhà nước, Quân đội trong hoạch định đường lối, chủ trương, xây dựng Quân đội, phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam trong thời kỳ CNH,HĐH đất nước. Việc đẩy mạnh công tác thông tin khoa học qua mạng MISTEN, một mặt, kịp thời truyền tải các kết quả nghiên cứu của Học viện cho toàn quân làm tài liệu tham khảo, mở rộng tri thức khoa học quân sự cho cán bộ các cấp...; mặt khác, để tránh trùng lặp trong đề xuất đề tài nghiên cứu khoa học, tiết kiệm ngân sách cho Nhà nước.

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát triển nghệ thuật quân sự là đòi hỏi khách quan cấp thiết cả trước mắt và lâu dài, góp phần nâng cao vị thế của HVQP ở trong nước, khu vực và trên thế giới.

Trung tướng, PGS, TS. VÕ TIẾN TRUNG

Uỷ viên BCHTƯ Đảng, Giám đốc Học viện

Ý kiến bạn đọc (0)

Chính quyền Sài gòn sụp đổ, đầu hàng vô điều kiện - sự tất yếu của lịch sử
Nhân dịp Kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 – 30-4-2015), phóng viên Tạp chí Quốc phòng toàn dân đã phỏng vấn Trung tướng Phạm Xuân Thệ, nguyên Tư lệnh Quân khu I – một trong những nhân chứng lịch sử chứng kiến Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.
Thông tin tiện ích

Giá vàng

Thời tiết