Bình luận - Phê phán Sinh hoạt tư tưởng

QPTD -Thứ Năm, 14/08/2014, 17:01 (GMT+7)
Tiền lệ cũng có dăm bảy đường

Tiền lệ được hiểu là cách làm (hoặc cách xử lý) công việc cụ thể nào đó do con người, cơ quan, tổ chức từng thực hiện trước đó. Và đó là điều thường được người ta lấy làm căn cứ để nhìn nhận hay quyết định những vấn đề đặt ra trong cuộc sống. Được kiểm nghiệm từ thực tế, nhiều điều được coi là tiền lệ có giá trị như những kinh nghiệm chỉ dẫn thậm chí được coi là “nguyên tắc” cho việc xử lý các mối quan hệ cộng đồng. Ở một mức độ nào đó, nó còn được vận dụng để xem xét, giải quyết công việc trong các công sở, tổ chức hành chính, sự vụ. Tuy nhiên, quan niệm và sự vận dụng vấn đề tiền lệ vào thực tế như thế nào lại là điều không đơn giản. Một khi được vận dụng phù hợp, tiền lệ sẽ góp phần quan trọng tạo ra những quyết định đúng, thúc đẩy sự phát triển, tiến bộ. Ngược lại, nó cũng có thể trở thành yếu tố đồng hành với sự bảo thủ, trì trệ, thậm chí còn bị lợi dụng cho những mục đích vụ lợi cá nhân. Nhiều vấn đề đưa ra đã được quyết định chóng vánh một khi nó được cho là “đã có tiền lệ”; không ít những ý tưởng mới, những nguyện vọng chính đáng đã không được xem xét đáp ứng bởi lẽ “chưa có tiền lệ”. Trong hầu hết các địa phương, bên cạnh nhiều phong tục truyền thống nhân văn được bảo tồn, phát huy cũng tồn đọng không biết bao nhiêu tập tục, quy định cổ hủ, ràng buộc con người được kéo dài hết đời này sang đời khác mà nguyên nhân sâu xa của nó là bắt nguồn từ những tiền lệ, cho dù theo dòng chảy thời gian, vật đổi sao dời, cuộc sống đã có vô vàn biến đổi, phát triển. Điều quan tâm chung là hệ quả từ quan niệm sai về tiền lệ, cho đến tận hôm nay tuy không còn phổ biến, ở một số nơi vẫn còn tồn tại tình trạng hôn nhân tiếp nối theo dòng họ, các hình thức mai táng, thờ cúng, ăn hỏi, cưới xin, phân biệt đối xử theo kiểu trung cổ; cùng với đó là những quy định khép kín, biệt lập, mang tính chất địa phương, cục bộ có cả trong các tổ chức cộng đồng hiện nay.

Như vậy, có thể thấy “Tiền lệ cũng có dăm bảy đường”,… tùy theo hoàn cảnh và điều kiện lịch sử cụ thể mà việc thực hiện theo tiền lệ có thể đúng hoặc sai. Tiếp thu, vận dụng có chọn lọc và phát triển các giá trị tiền lệ để đánh giá và đưa ra những quyết định cho sự phát triển, tiến bộ của hiện tại và tương lai là điều hết sức cần thiết. Tuy nhiên, tiền lệ không phải là một chuẩn mực đã định hình, bất biến có thể thay thế các định chế pháp luật. Nó càng không phải là bình phong để che đậy cho sự ngại khó, ngại khổ, đùn đẩy trách nhiệm của một ai đó trước những đòi hỏi chính đáng từ thực tế cuộc sống.

VKT

Ý kiến bạn đọc (0)

Thông tin tiện ích

Tỷ giá

Cập nhật : 03:08 - 24/09/2017

EUR26998.227320.97

GBP30490.4830979.29

USD2270022770

Giá vàng

Cập nhật : 10:29 - 23/09/2017

HCMSJC36.53036.730
Hà NộiSJC36.53036.750
Đà NẵngSJC36.53036.750

Thời tiết